على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
3415
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
آب معمودانى ترسايان . معمور ( ma'mur ) ص . ع . آبادان . و البيت المعور : خانهاى در آسمان محاذى خانهء كعبه شرفها اللّه تعالى . معمور ( ma'mur ) ص . پ . مأخوذ از تازى - آباد و آبادان و مسكون و داراى جمعيت از مردمان . و عمارت شده و تعمير شده و بناى نيك آراسته شده و مرمت شده . و پر و ممتلى و آگنده . و جارى و روان . و معمور كردن : آباد كردن و اصلاح كردن و مرمت نمودن و آراسته كردن . و مسكون نمودن . و غير معمور : غير مسكون و بىسكنه و خراب بيابان . معموره ( ma'mure ) ص . پ . مأخوذ از تازى - معمور و آبادان . و معموره عمرو ليث : نام شهر شيراز . معمورى ( ma'muri ) ا . پ . مأخوذ از تازى - آبادانى . معموريت ( ma'muriyyat ) ا . پ . مأخوذ از تازى - آبادانى و پر جمعيتى . معمول ( ma'mul ) ص . ع . عمل كرده شده و پرداخته شده و ساخته شده و كرده شده . و آب بشير و شهد آميخته . يق : اتى به شراب معمول . معمول ( ma'mul ) ا - ص . پ . مأخوذ از تازى - كرده شده و ساخته شده و پرداخته شده و مستعمل . و پوشيده شده . و مقرر شده و موافق دستور و رسمى . و دستور و قاعده و رسم . و رواج و عادت . و معمول داشتن : استعمال كردن و عمل نمودن و رعايت كردن . معمولى ( ma'muli ) ا - ص . پ . مأخوذ از تازى - معتاد و رسمى و مقررى و استمرارى . و معمولى سنوات : مقررى و انعامى كه همه ساله داده مىشود و هر چيزى كه همه ساله بجا آورده مىشود . معموم ( ma'mum ) ص . ع . عمامه دار و عمامه بسته . معمى ( mo'amm ) ص . ع . نثر و يا فظمى كه معنى آن پوشيده باشد و معما . معن ( man ) ا - ص . ع . دراز و كوتاه . و اندك و بسيار . و سهل و آسان . و چرم . و آب . و خوارى . و هر چيزى كه در آن سودى باشد . و رجل معن فى حاجته : مرد سهل و آسان در حاجت . و معن بن زائدة بن عبد الله : از جوان مردان تازيانست كه در سخاوت و جوانمردى بدان مثل مىزنند . معن ( ma'n ) م . ع . معن بحقه معنا ( از باب فتح و نصر ) : اقرار كرد به حق او و يا انكار كرد . و معن للنعم : ناسپاسى كرد نعمتها را . و معن الفرس معنا ( از باب فتح ) : دور رفت آن اسب . و معن الماء : روان كرد آب را . و معن النبت : سيراب شد آن گياه و بپايان باليدگى رسيد . و نيز معن : پذيرفتن خوارى . معن ( mo'on ) ع . ج . معين . معن ( me'ann ) ا . ع . آنكه كار بيفايده كند و در پى باطل رود . و آنكه شرو . فساد پيش آرد مردم را . و آنكه در هر چيزى كه پيش آيد دخالت كند . و خطيب . معنا ( ma'n ) ا . پ . مأخوذ از تازى - مضمون و مراد و مقصود و اراده ر . معنى ( ma'n ) و ( ma'niyy ) . معنا ( ma'n ) و معناة ( ma'n t ) ا . ع . مراد از كلام و مقصود از هر چيزى . ر . معنى ( ma'n ) و ( ma'niyy ) . معناق ( me'n q ) ا . ع . اسب نيكو گردن . ج : معانيق . معنان ( mo'n n ) ا . ع . روشهاى آب در وادى . معناوى ( man vi ) ص . پ . مأخوذ از تازى - معنوى و حقيقى . معنب ( mo'annab ) ص . ع . قطران غليظ . و مرد دراز بالا . و هر چيز ستبر و غليظ و دراز . معنب ( mo'anneb ) ص . ع . انگور آرنده و چينندهء انگور . معنبر ( mo'anbar ) ص . ع . خوشبوى شده با عنبر . و متغير . معنة ( ma'nat ) ا . ع . هر چيز سهل و آسان . و چيز اندك . و قولهم : ما له سعنة و لا معنة اى شئ . و قيل السعنة الميمونة و المباركة و المعنة المشؤمة . معنة ( me'annat ) ا . ع . زنى كه در هر چه پيش آيد دخالت كند . معنت ( mo'nat ) ص . ع . استخوان نصب كرده شده پس از شكستن . معنج ( me'naj ) ص . ع . پيشآينده در كار . معنجد ( mo'anjad ) ص . ع . تيز خشم غضبناك . معندب ( mo'andeb ) ص . ع . خشمناك . معندر ( mo'ander ) ص . ع . مطر معندر : باران سخت . معنز ( mo'annaz ) ص . ع . خردسر . و معنز الوجه : كم گوشت روى . و معنز اللحية : آنكه ريش وى بريش تكه ماند . معنق ( mo'neq ) ا . ع . زمين درشت و بلند كه گرداگرد آن زمين نرم باشد . معنقات ( mo'anneq t ) ا . ع . كوههاى دراز . معنقة ( ma'naqat ) ا - ص . ع . آنچه مايل و خميده باشد از پارههاى سنك . و بلد معنقة : شهرى كه از جهة تنگى سال جاى اقامت در آن نباشد .